Сярэбраная табакерка

Не паспелі яны паспаць і гадзіны, як іх зноў раз будзілі. На гэты раз іх супакой парушыў чалавек. Дзіўны быў ён, гэты чалавек.
За ім бег сабака, а на вяровачцы чалавек вадзіў магутнага гордага льва — былога цара звяроў.
Нашы вандроўнікі на хвіліну аслупянелі.
Яны прывыклі бачыць льва ў моцнай жалезнай клетцы, спацыруючага туды і сюды ў цесным квадра це няволі. Быў ён хоць і ў няволі, але з гордай асанкай, з залацістымі вабнымі, прыгожымі вачыма, з акладзі стай барадой патрыярха. Ён, бывала, ляскатаў па жа езных кратах клеткі магутным хвастом з кутасом на канцы. А калі леў рыкаў — з яго пашчы дымілася пара, дрыжала паветра і сэрцы ўсіх наведвальнікаў цырка.
Цяпер леў быў такі смірны, што не ўзнялася поўсць ні ў ваўкоў, ні ў Кудлатага, ні ў коней. Звяры і жывё лы толькі абнюхаліся на першае знаёмства, як члены адной вялікай сям'і неўміручых.
Ужо шмат пазней чалавек, які прывёў льва, апавя даў ім, што леў самавольна пайшоў з цырка. Па даро зе ён лапай адчыняў дзверы ў чужыя кватэры, і кленчыў, і жабраваў.
3 жаласці гаспадыні давалі яму часам гарачую страву і хлеб. Нейкая сердабольная жанчына насунула на яго шыю торбу і палажыла ў яе пару булак хлеба і вялізны сыр.
Пробвалі дзеці на ім катацца, але ён асцярожна ссаджваў іх на зямлю і не дазваляў. Хоць быў ён вель мі дабрадушны, але гордасць асталася ранейшая.
У маладога чалавека была густая кучма валос, мройныя вочы незвычайнага колеру, далікатныя рукі з доўгімі пальцамі. Старасвецкая ліра вісела ў яго за спіной, а на баках віселі дзве дзівосныя торбы — аксамітныя з залатой вышыўкай. У торбах ляжалі кнігі, скруткі белай паперы і жмуты гусіных пер'яў, падобныя да стрэл.
***
Малады чалавек адкінуў правай рукой з высокага лба чупрыну валасоў, прылажыў руку да сэрца, гмык нуў, нібы збіраўся дэкламаваць, нізка пакланіўся, пасля чаго ўзняў галаву вышэй, чым дагэтуль, і пра мовіў:
— Мір вам! Мір усім неўміручым на маёй дарозе! Голас яго звінеў, як нацягнутая струна, і выдаваў
такія гукі, нібы гэтую нацягнутую струну хтосьці перабіраў музычнымі пальцамі. Пасля невялікага спынку, натхнёна прапеў:
— Я сотні міль ішоў на ваш аганёк, о слаўныя дзеці вечнасці! Я ішоў сюды, о благародны Заяц, Заяц з незвычайнай табакеркай за пазухай! Ваша табакерка са Смерцю ўнутры зрабілася пышнацветным Везувіем жыцця, цудадзейным вулканам вечнасці.
Дзіда-дзед, які ўвесь час глядзеў на яго смехатлівымі і кплівымі вачыма, нізка пакланіўся і пяшчотным голасам адказаў:
— 0 найлепшы брат усіх братоў маіх! Накіруй свае крокі ў каралеўства Пінг-Понга. Я аддаў табакерку з пышнацветным Везувіем яе вялікасці — найяснейшай каралеве Лялі. Гэту прыгожую каралеву хвалі прыгожымі словамі. Адважную каралеву Лялю трэба славіць песнямі яшчэ за тое, што яна выпусціла Смерць з табакеркі, уціхамірыла вечную разбойніцу і трымае яе на залатым ланцужку ў выглядзе чорнага Мопсіка.
Ад каралевы пахне белай ружай і чорным дзёгцем. Усе найпрыгажэйныя дамы пахнуць цяпер ружамі і дзёгцем і на залатых ланцужках водзяць маленькіх Мопсікаў. А рыцары гэтых дам цалуюць лапкі карале вы Лялі!
— Я,— сказаў кучаравы,— сваім натхнёным во кам бачу, што табакерка з палонніцай знаходзіцца ў вас, благародны пане Заяц, за вашай благароднай пазухай, каля самага благароднага сэрца...
— Ціха... Ціха...— трывожна сказаў Дзіда-дзед,— Такое паэтычнае падлабуньванне можа мяне зрабіць жорсткім, як сама Смерць. Нікому пра гэта ані псік!
Тады кучаравы паэт шчыра і проста сказаў:
— Даю слова, што нікому пра гэта ані псік! Выбачайце мяне, пане Заяц! Я адвык гаварыць проста. Але вы мяне ўсё роўна зразумееце. Я прыпаду да вашых вечных ног і буду качацца ў пяску, пакуль вы не скажаце мне вось аб чым: нягледзячы на тое, што вы схавалі Смерць у табакерку, мае творы паміраюць... Я ча ста чую іхнія стогны. Я. чую іх кананне.... Чую шурхат лапат... Гэта бібліятэкары-далакопы хаваюць мае кнігі на спецыяльных паліцах-магілах... Парайце мне, пане Заяц, як знайсці і схаваць у табакерку Смерць мастацтва? Вось вам, пане Заяц, табакерка для гэтай Смерці!
Паэт дастаў з адной з торб зграбную рагавую таба керачку, падаў Дзіда-дзеду і гаварыў далей:

Size