Сярэбраная табакерка

— Смерць мастацтва вельмі пераборлівая і неспра вядлівая. Творы некаторых яна не чапае тысячагод дзямі, а творы іншых яна рэжа касой яшчэ тады, калі яны толькі нараджаюцца... Яна забівае малютак...
Калі паэт гэта гаварыў са слязамі на вачах, яго пёс ад шчырага спачування лізнуў яго руку. Паэт адштурхнуў яго і крыкнуў:
— Не перашкаджай, Апалон!
Дзіда-дзед з пашкадаваннем і любасцю паглядзеў на кучаравага і так прамовіў:
— Каток ты мой! Сын Апалона, які і сабаку свайго Апалонам заве! Вось што я скажу табе: якія мы самі — такія і нашы сані. Якія нашы галовы — такія і шапкі. Смерць тваіх песень знаходзіцца ў тваім уласным сэрцы і ў тваёй уласнай галаве. Гэта Смерць стро гая, але справядлівая. Яна забівае песні фальшывыя і не чапае песень шчырых. Яна наогул не забівае. Кепскія песні — мёртванароджаныя. Жыццё тваіх песень залежыць ад цябе самога, сын Апалона з псом Апалонам. Вяртаю табе назад табакерачку. Шкуды больш не хадзі. Аставайся з намі ды вучы нашых малых дзетак брынкаць на ліры.
Гэта вельмі спадабалася паэту і ўсім вандроўцам. Люсенька ціха падышла да ліры, што вісела на спіне паэта, і пальчыкам кранула струну. Са старадаўняга інструмента выскачыў гожы гук, які расплыўся ў цішыні ночы і знік, нібы кавалак снегу ў ручаі.
Паэх тут жа пачаў граць.
Гукі былі спачатку просценькія, як журчанне рэч кі, як спевы жаўранка. У іх адчувалася радасць, кліч маткі да дзіцёнка.З кожным разам гукі на струнах ліры рабіліся больш жвавымі і больш складанымі. Ім было цесна на адной ліры.
Тады паэт дастаў з кішэні свісцёлку з дзесяццю дзірачкамі, даў Люсеньцы і толькі раз паказаў, як трэба граць. Люсенька зайграла. Яны гралі ўдваіх. Было куды лепш і зграбней. Але хутка гукам не хапіла месца і на двух інструментах.
Тады паэт дастаў з кішэні ражкі, гармонікі, скрыпачку і невялічкія цымбалікі. Ён усім раздаў інстру менты і паказаў, як на кожным граць.
Вось тады пачалася капеля!
Як зайгралі на розных інструментах — Дзіда-дзед не вытрымаў, пачаў пляскаць у ладкі, махаць галавой і тупаць нагамі ў такт музыцы. Не агледзеўся Дзіда-дзед, як навокал яго пачалі скакаць коні, ваўкі, сабакі, карова і нават горды леў. Музыка пакарыла ўсіх.
Прачнуліся ўсе вялікія і малыя звяры, птушкі, мушкі. Усе яны прыйшлі да музыкаў. Усе яны танцавалі разам з Дзіда-дзедам аж да ўсходу сонца.
На ўсходзе сонца жанчыны рыхтавалі снеданне, і ўсе вандроўцы, памыўшыся ў ручаі, расселіся навокал агню і думалі:
«Што далей рабіць?»
Усе моўчкі паснедалі і зноў моўчкі думалі аб ад ным — што далей рабіць?
Коні ўтаропілі фіялетавыя вочы ў людзей і нібыта хацелі сказаць:
— Вы, неўміручыя людзі, падумайце і за нас. За тое мы вас будзем вазіць.
Юрка Дратва гладзіў бараду і пачаў думаць услых:
— Што далей рабіць? Юрка Дратва не лыкам шыты, а дратвай. Юрка Дратва ведае, што далей рабіць. Вось што далей рабіць! Трэба зрабіцца скамарохам і пайсці ў свет весяліць народ. Кучаравы паэт стане ў нас галоўным скамарохам.
— Малайчына Юрка! — крыкнулі ўсе ў шчырым захапленні.
— А што? — усхапіўся Юрка.
— Мы чулі, што ты думаў.
— Як гэта вы маглі пачуць мае думкі?

Size