Майстры

— Вось каб табе было дзесяць год і тры месяцы! Ужо лепш рыбу лаві да канца жыцця. А то рыбацтва забудзеш і меднікам не зробішся. Памрэш, дуда, прыйдзеш на той свет і захочаш у рай. А ў цябе запытаецца святы Абраам...
— Не Абраам, а Пётра... — папраўляе дзеда Пранук.
— Можа, і Пётра, — згаджаецца дзед. — А святы Пётра ў цябе запытаецца: «Ты што за чалавек?» — «Меднік», — скажаш. «Калі навучыўся?» — «У сорак год і тры месяцы вучыцца пачаў», — скажаш. «Які з цябе меднік?! — здзівіцца святы Абраам, гэта значыць святы Пётра. — Нам майстры патрэбны, а не партачы». Пацярэбіш патыліцу, дуда, і пойдзеш у пекла. «Хто ты?» — запытаецца ў цябе старшы чорт Сотан. «Рыбак!»
скажаш. «Усё жыццё рыбу лавіў?» — «Не! — скажаш, —толькі да сарака год і трох месяцаў». — «А цяпер табе колькі?» — «Восемдзесят год і тры месяцы», — скажаш. Лук'янскі яго папраўляе:
— Сто год і тры месяцы, — скажу.
— Добра, — згаджаецца дзед. — «Сто год і тры месяцы», — скажаш. А старшы чорт Сотан зазлуецца: «Дык ты ж за апошнія шэсцьдзесят год забыў свае рыбацтва. Мы такіх рыбакоў не прымаем!»
Дзед засмяяўся:
— Будзеш ты хадзіць сто, а мо і тысячу год ад рая да пекла, ад пекла да рая, і нідзе табе прытулку не дадуць. У адным месцы будзеш недапечаным меднікам, у другім — перапечаным рыбаком. Ты ўжо лепш займіся сваім рыбацтвам. А за рыбу я табе буду медную пасуду даваць. Так пастаўлен ужо свет: адзін тое робіць, другі — сёе. На, дуда, тытуну панюхай! Ад гэтага мазгі яснеюць...
Бондар Даніла з суседняй вёскі заўсёды спыняўся па дарозе ў дзедавай кузні. Ён быў адных год з дзедам. Галіўся кавалкам касы, — як ён сам гаварыў, — і твар яго быў заўсёды парэзаны.
Лыжкі, цэбры, вёдры і начоўкі Данілы славіліся на ўсю ваколіцу. Ен быў не меншым майстрам за майго дзеда. Абодва яны шчыра шанавалі адзін аднаго.
Неяк раз зімою Даніла вёз на саначках вялізны цэбар і спыніўся ля дзедавай кузні панюхаць тытуну.
— Дзень добры, Лэйзарка!
— Добры дзень, Данілка! Дзед задзівіўся на цэбар:
— Ай-яй-яй, які беленькі — сыр, ды і годзе. А гладкі які — любата! А лёгкасць, а зграбнасць...
Дзед пастукаў па цэбры драўляным малатком.
— Звініць...
Дзед пацягнуў носам.
— А як добра пахне... Дзед задумаўся на хвіліну.
— Мне б на пасхальныя буракі...
— Дык вазьмі, Лэйзарка.
— Колькі?
Даніла махнуў рукой. ^Эт!
— Што «эт»?
— Нічога не трэба плаціць.
— Як гэта?!
— А так...
Дзед зняў з паліцы медны гаршчок, пашараваў да блеску анучай і паставіў перад бондарам.
— Як залаты! — залюбаваўся Даніла.
— Падабаецца?
— Ага...
— Гэта табе, Данілка. Бондар заартачыўся:
— Барані Божа! Ён жа даражэй каштуе за цэбар...
— Я табе так даю, а не за цэбар. А шчырасць твайго сэрца, Данілка, з якой ты мне падарыў цэбар, не купіш ні за якое золата. А мой гаршчок — глупства...
— У цябе, Лэйзарка, сапраўды залатое сэрца. Старыя расчуліліся, нюхалі з табакеркі і чхалі, чхалі.

Size